Naglalaad na Pagkamoot sa Simbahan

 

Giya sa Prayer-Meeting nin mga Saradít na Komunidad nin Pagtubód (SAKOP) para sa semana kan Noviembre 9-15, 2025. Basahon an Evangelio gikan sa Juán 2,13-22 (Dedicacion kan Basilica de San Juán de Letran).

…

An Evangelio iyó an istorya kan “paglinig” kan satóng Kagurangnan Jesu Cristo kan Templo sa Jerusalem. Iní an Evangelio sa Fiesta kan Dedicacion kan Basilica kan Oróg Kabanál na Paraligtas asín ni San Juán Bautista asín San Juán Evangelista, o mas midbid bilang Basilica de San Juán de Letran o Laterano. Iní an “ináng simbahan” kan enterong Simbahan huli ta iní an catedral kan Obispo kan Roma na iyó an Santo Papa, an presenteng kasalihid ni San Pedro. Anó an mensahe para satô kan fiestang iní?

Kamòtan ta an satóng Simbahan

Kan náhilíng kan mga disipulos an ginibo ni Jesús, naromdoman ninda an nasusurat sa Psalmo 69,9: “O Diós, an pagmakulóg Ko sa Saimong haróng, naglalaad siring sa kalayo.” Siring man daw kaiyán an pagkamoot asín paggalang ta sa simbahan na haróng nin Diós asín nin mga paratubod?

Sa pagcelebrár ta kan Dedicacion kan Basilica Laterano sa Roma, rinoromdom ta man an biyayà kan lambang simbahan sa bilog na kinâban – kun saén kitá nagtitiripon sa Santa Misa, nag-aakò kan mga sacramento, nagpapamîbî, asín namamatean an presencia nin Diós sa satóng buhay.

Kayâ paglaóg ta sa simbahan, ginigibo ta daw an mga maninigong gawè digdi – poón sa satóng solemneng disposisyon asín silencio, aktibong partisipasyon sa liturgía, paggalang sa kapwang namimibi, disenteng pagbadò, pagmantenér kan kalinigan, sagkod sa suporta sa pag-ataman asín pagpakarhay kainí?

Si Jesús an Templo kan Amâ

Kan hinapót si Jesús kun anóng autoridád Niyá para maggibo kaidto, nagsimbag Siyá: “Gabaá nindo an Templong iní, asín papatindogón ko liwát sa laóg nin tolóng aldaw.” Alagad an Templong boót Niyáng sabihon iyó an sadiri Niyáng hawak.

Para sa mga Judío, an Templo sa Jerusalem bakô saná edificiong urgollo ninda bilang nación, kundî an mismong presencia nin Diós sa saindang banwaan. Sa pinakabanál na parte kainí yaon an Arca kan Tipan. Alagad si Jesús, oróg pa sa Templo huli ta Siyá mismo an Diós na nanitawo, “an Tataramon na nani-lamán asín nagkampo sa tahaw niatò” susog sa Juán 1,14.

Sa laóg kan satóng Cristianong simbahan, an pinakabanál na parte iyó an tunay na presencia ni Cristo sa tabernaculo, asín an pinakahalangkáw na celebracion iyó an Eucaristía kun saén an atang na tinapay asín alak nagigin hawak asín dugô ni Cristo. An katuyohán daw kan satóng pagsimba iyó an paki-comunion ta Saiya?

Kitá an Templo kan Espiritu Santo

Banál nanggad an edificio kan simbahan alagad bakô iní an kapanoan kan pagigin Simbahan, huli ta iní compuesto nin buháy na mga gapô, an Banwaan nin Diós asín Misticong Hawak ni Cristo. Dangan an lambang sarô sa satóng mga miembro kainí pinapagiromdom ni San Pablo sa 1 Corinto 3,16: “Daí nindo aram na kamó an templo kan Diós, asín an Espiritu kan Diós nag-eerok saindo?”

Si Jesús nanitawo para satô. An Espiritu Santo pinadará para pabanalón asín surogón kitá. An Simbahan sinugò ni Jesús sa pagmisyon sa katawohan. Sa satóng pagsimba, nagigi daw kitáng mas mamomôton sa kapwa? Sabi ni San Juán Crisostomo: “Kun daí nindo mamidbidan si Cristo sa makilimos sa may pintô kan simbahan, daí nindo Siyá makúkuá sa caliz.

…

GIYA SA PAGHIRÁS | Maghirás nin experiencia na namatean mo an presencia nin Diós sa pagsimba o pagpamîbî sa simbahan. | GIYA SA PAGHIRÔ | Bilang sarong komunidad/pamilya, magplano kun pâno pa pakusogón asín pataluboon an saindong pagkásararô asín misyon bilang Sadít na Komunidad nin Pagtubód (SAKOP).

PASUNÓD-SUNÓD KAN WEEKLY SAKOP/FAMILY PRAYER-MEETING | Kumustahan / Pamiridbidan • Disposition to Prayer / Silence • Gathering Song • Opening Prayer • Bible Reading • Reflection Preaching • Small Group Sharing • Prayers of the People • Call to Action • Closing Prayer (Spontaneous and Our Father) • Closing Song

An mga Llave kan Kahadean

Giya sa Prayer-Meeting nin mga Saradít na Komunidad nin Pagtubód (SAKOP) para sa semana kan Agosto 27 – Setyembre 2, 2023. Basahon an Evangelio gikan sa Mateo 16,13-20 (Ika-21 Domingo sa Ordinariong Panahon - A).

…

Siguro nadangog ta na an paghonà o sabi-sabi na daí na daá kaipuhan an Simbahan o relihiyon tanganing makaligtas. An dapat saná daá na may relationship kita ki Jesús asín akoon ta Siya bilang “personal Lord and Savior”. Kayâ an ibá, sinda daá “spiritual” alagad bakô "religious". May mga nagsasabi man na tanganing mapatawad asín makaligtas, daí kaipuhan magkumpisál pa sa padì, kundî magdiretso na sa Diós. 

Iníng pagbasa sa Evangelio minalinaw kainíng mga saláng paghonà dapit sa pagtubód.

Enot, tuyong tinogdás ni Jesu Cristo an Simbahan bilang paagi nin kaligtasan. Ikaduwá, may mga inapód Siya tanganing mamayó sa Simbahan, an Saiyang mga Apostoles, asín an lider ninda iyó si Simón Pedro, “an gapóng patugmadan kan Simbahan”. Poón kaidto sagkod ngonian ki Papa Francisco, danay na pinapamayohán an Simbahan kan mga kasalihid ni San Pedro asín kan mga Apóstoles. An apód kainí “apostolic succession”. Ikatoló, itinaó ki San Pedro an mga “llave kan Kahadean nin langit”.

Ano iníng mga llave kan Kahadean?

Susog sa Catechism of the Catholic Church (551-553), iní an “autoridad nin paggobyerno sa haróng nin Diós, an Simbahan”. Inotro pa ni Cristo iníng mandato Niya ki San Pedro kan sinabihan Niya iní sa Juan 21,15-17: “pakakaná an Sakong mga karnero”. Kaiba kainí an kapangyarihan nin “pagbugkos asín paghubád”, na boót sabihon: an pagpatawad nin mga kasâlan, an pagtukdô nin tamang doctrina, asín pagpautób nin disiplina sa Simbahan.

Pagpatawad nin mga Kasâlan. Sinabi ni Cristo sa Juan 20,23: “An kiisay man na kasâlan na saindong patawadon, napapatawad; an kiisay man na kasâlan na daí nindo patawadon, daí napapatawad.”

Pagpautób nin Disiplina. Halimbawà kainí an mga Tugon nin Simbahan (Commandments of the Church): an (1) pagpabanál kan Domingo asín mga Banál na Aldáw nin obligación sa pagsimbá asín pagpahingalò; (2) pag-ayuno asín abstinenciá sa mga aldáw na itinalaan; (3) pagkumpisál minsan saróng vez sa taón; (4) pagcomunión minsan sarong vez sa taón, lalo na sa panahón nin Pasko kan Pagkabuhay; (5) pagsuporta sa mga pangangaipo kan Simbahan; asín (6) pagsunód sa mga tugon kan Simbahan dapit sa kasál.

Pagtukdô nin Doctrina. Marhay balikán an pagpoón kan istorya kun saen hinapót ni Jesús an Saiyang mga disipulos kun siisay Siya sa paghonà nin mga tawo asín ninda. Kan nagsimbag si Simon Pedro nin tamà – “Ika an Mesías, an Akì kan Diós na buháy” – inomaw Siya ni  Jesús asín sinabihan na mismong an Amâ an nagtaó saiya kan kadunongan na iyán, dangan itinaó saiya an kapangyarihan kan mga llave kan Kahadean.

Sabi ni San Pablo sa 1 Timoteo 2,4: “boót nin Diós na an gabós makaligtas saká makamidbid kan katotoohan”. An satong kaligtasan nakapatugmád sa tamang pagkamidbid kun siisay an Diós na satong sinasamba asín kun anó an Saiyang kabôtan. An kapangyarihan kan mga llave kan Kahadean iyó an mandato na danay asín sagkod pa man na ipamidbid an Katotoohan ni Jesu Cristo asín kan Saiyang Evangelio, asín atamanon asín pamayohán an Simbahan na Inâ asín Maestra (Mater et Magistra) nin katawohan, oróg na nin mga disipulos ni Cristo.

…

GIYA SA PAGHIRÁS SA SADÍT NA KOMUNIDAD O PAMILYA • Maghirás kan saimong pinakamemorable o importanteng experiencia nin pagigin miembro kan Simbahan. Natà mahalagá iní saimo?

PASUNÓD-SUNÓD KAN WEEKLY SAKOP/FAMILY PRAYER-MEETING • Kumustahan/Pamiridbidan • Disposition to Prayer / Silence • Gathering Song • Opening Prayer • Gospel Reading • Reflection • Sharing • Prayers of the Faithful • Closing Prayer (Spontaneous and Our Father) • Closing Song

Church and Microfinance: A ChatGPT Conversation

 

I recently stumbled upon the latest gamechanger on the tech front: ChatGPT. I have blogged about it in the context of Church and mission, in particular, the advantages and pitfalls to its use in ministry. Since it is being touted as a language model trained for dialogue, (i.e., it can "answer follow-up questions, admit its mistakes, challenge incorrect premises, and reject inappropriate requests"), I tried to strike a conversation with it on a subject I know a bit about: Church and microfinance. Right away I spotted a factual error in its answer, but when I pointed out the mistake, that's when the conversation started exceeding my expectation.

Below is a copy-paste of my conversation with ChatGPT:

...

Me:  What is the Catholic Church's teaching on taking interest on loans?

ChatGPT:  The Catholic Church's teaching on taking interest on loans has evolved over time, but its current stance is that charging interest on loans is generally permissible, as long as the interest rate is not excessive or usurious.

Historically, the Church took a more strict view of usury, which was defined as the charging of any interest on a loan. This position was based on the belief that money was a sterile commodity that did not have the ability to reproduce itself, and therefore, any attempt to make money from money was seen as a violation of natural law.

However, over time, the Church's position on usury evolved, and it now distinguishes between usurious and non-usurious interest. Non-usurious interest refers to interest rates that are reasonable and fair, and that do not exploit the borrower. Usurious interest, on the other hand, refers to interest rates that are excessively high and that take advantage of the borrower's need for money.

The Catechism of the Catholic Church teaches that "the acceptance by depositors of interest on loans and by lenders of a reasonable profit are morally acceptable" (CCC 2449). However, it also warns against charging excessive interest rates that "expose the borrower to the risk of default or cast upon him a burden out of proportion to the benefits" (CCC 2448).

Overall, the Catholic Church's teaching on taking interest on loans is that it is generally permissible, as long as it is done in a fair and just manner, and does not exploit or harm the borrower.

Me:  The quotes from the Catechism of the Catholic Church are no longer found in the definitive edition of said Catechism.

ChatGPT:  You are correct that the quotes I provided from the Catechism of the Catholic Church regarding the acceptability of interest on loans are no longer found in the most recent, definitive edition of the Catechism.

The quotes I provided were from the previous edition of the Catechism, which was published in 1992. In 1997, an updated version of the Catechism was published, which removed the specific references to interest on loans and instead focused more broadly on the concept of economic justice.

The current edition of the Catechism of the Catholic Church teaches that economic activity should be guided by the principles of solidarity, subsidiarity, and the common good, and that it should be conducted in a way that promotes human dignity and the well-being of all people (CCC 2425-2426). While the Catechism does not provide specific guidance on the issue of interest on loans, it does emphasize the importance of economic justice and the need to avoid any form of exploitation or oppression in economic activity.

So while the specific quotes I provided are no longer present in the current edition of the Catechism, the Church's broader teachings on economic justice and the dignity of human life continue to inform its stance on the issue of interest on loans.

Me:  There is though a relatively recent papal pronouncement, from Pope Benedict XVI in Caritas in Veritate, that praised the work of microfinance in helping the poor.

ChatGPT:  Yes, you are correct. In his encyclical Caritas in Veritate, Pope Benedict XVI spoke positively about the potential of microfinance to help alleviate poverty and promote economic development. Microfinance refers to the provision of small loans to people, often in developing countries, who lack access to traditional banking services.

In Caritas in Veritate, Pope Benedict XVI recognized the potential of microfinance to empower people and promote their dignity. He wrote, "Micro-credit is an important means of promoting the dignity of the poor, offering them opportunities for economic progress and facilitating their integration into society" (CV, 65).

However, he also cautioned against the potential for microfinance to become a form of exploitation, if it is not implemented in a just and responsible manner. He wrote, "In order not to produce a dangerous universal power of a tyrannical nature, the governance of globalization must be marked by subsidiarity, articulated into several layers and involving different levels that can work together" (CV, 57).

Overall, the Church recognizes the potential of responsible lending practices to promote economic development and alleviate poverty, but it also emphasizes the need for such practices to be carried out in a just and responsible manner, with a focus on the dignity and well-being of all people involved.

Me:  The earliest shift in Church teaching that I found on this subject was with Pope Leo X in 1515.

ChatGPT:  You are correct that there was a significant shift in the Catholic Church's teaching on usury and interest on loans in the 16th century, specifically with the publication of the papal bull "Inter Multiplices" by Pope Leo X in 1515.

Prior to this time, the Church had taken a strict view of usury, which was defined as the charging of any interest on a loan. This position was based on the belief that money was a sterile commodity that did not have the ability to reproduce itself, and therefore, any attempt to make money from money was seen as a violation of natural law.

However, in "Inter Multiplices," Pope Leo X recognized the need for interest to be charged on loans in order to compensate lenders for the risk they take in lending money. He allowed for the charging of interest at a reasonable rate, provided that it was not excessive and did not exploit the borrower.

This represented a significant shift in the Church's teaching on usury and interest on loans, and it paved the way for the development of modern banking practices that we see today.

Since that time, the Church's teaching on usury and interest on loans has continued to evolve, with a growing recognition of the importance of responsible lending practices that promote economic development and alleviate poverty, while also protecting the dignity and well-being of all people involved.

 

The True Origin and Meaning of Undas

The twin feasts of All Saints Day and All Souls Day are popularly known in the Tagalog regions as Undas. With constant mainstream media usage of the word, many people in other areas of the Philippines have come to adopt Undas to refer to these feasts as well.

But what does it mean? What is its origin? Somebody on social media came up with an acronym: “Unos Dias de las Almas y de los Santos”, and it even went viral. Unfortunately, it is a hoax. No such “forgotten Spanish acronym” exists on any literature from the Spanish period.

Just recently, Father Denis S. Surban – who taught us sacred music at Mater Salutis College Seminary in Daraga, Albay, and now does research on Philippine Church history, especially about his beloved Catanduanes – posted a series of comments on my Facebook post on the topic. His comments may have just solved the mystery of Undas, with evidence to prove it.

He found this interesting entry on Rosalio Serrano’s Diccionario de Términos Comunes Tagalo-Castellano, published in 1854: “Ondás. Honras. – Ipag-ondás mo ang iyong ama. Has honras por tu padre.”

So Undas comes from the Spanish verb honrar, which means to honor, as in to honor the dead. It is conjugated in the second person, present tense, as honras.

Then he found another entry, this time from the Diccionario Hispano-Tagalog by Pedro Serrano y Laktaw (Rosalio Serrano’s son), published in 1889: “HONRA… pl. Misang patay.”

The plural form of the noun Honra, which is Honras, specifically refers to the Mass for the Dead, which could mean either the Funeral Mass or the Mass celebrated on All Souls Day. In Spanish, funeral rites is translated as honras funebres, and funeral honors, honras funerales.

Does this mean that the mystery has been solved? If so, Undas originally refers to the Mass for the Dead on All Souls Day. Over time it has come to mean the feast of All Souls Day itself, and then later the twin feasts on November 1 (Dia de Todos los Santos) and 2 (Dia de los Muertos).

Simbahan na Nagmimisyon

 

Giya sa Prayer-Meeting nin mga Saradit na Komunidad nin Pagtubod (SAKOP) para sa semana kan Hulyo 3-9, 2022. Basahon an Evangelio gikan sa Lucas 10,1-12,17-20 (Ika-14 Domingo sa Ordinariong Panahon - C).

…

An istorya kan pagsugò ni Jesu Cristo sa Saiyang 72 na disipulos na magmisyon makukua saná sa Evangelio ni San Lucas, asin nakaomagid sa istorya kan pagtugon nin Dios ki Moises, sa Mga Bilang 11, na magpilì nin 70 gurang na hihirasán kan saiyang misyon na darhon an banwaan Israel pasiring sa Dagáng Panugâ.

Sarô pang kahulugan kaini makukua sa paagi kan tradisyon nin mga Judío sa numerología o pagtaóng kahulugan sa mga numero. Halimbawa, an 7 banal na numero nin Kagurangnan, asin an 12 tandà kan banwaan Israel na may doceng tribu. Kun idagdag sa 72 an 12 apostoles, magigin 84 o pitong docenang disipulos. Pwedeng sabihon na ining banal na misyon tinatao ni Jesus bakô saná sa sadít na grupo nin mga pinilì kundi sa gabós na kabilang sa Banwaan nin Dios.

An lambang sarô sato inaapod ni Cristo bakô saná sa pagsimbá kundi sa pagigin Simbahan na nagmimisyon. Mahalagá an pagsimba lalò na kun Domingo nin huli ta ini an “burabod asin kaitaasan nin buhay Cristiano”. Alagad an katuyohán kan satong pagsimba iyo na kita mabasóg asin mapakusóg sa misyon, asin ihirás sa kapwa an gracia nin Dios na nakua ta sa Santa Misa.

An istorya sa evangelio nagtatao man sato nin mga giya kun pàno gigibohon ining misyon.

An satong misyon pakihiras niato sa misyon ni Cristo. Pinònan ni Jesus an pagsubol sa misyon sa pagpamìbì na hagadon sa kagsadiri nin ani an dakúl pang mga paraaní. Kita mga katabang saná sa dakulang anihan nin Dios. Kaya kun kita nakikihirás sa misyon ni Cristo mahihimo ta an gabós, kun bakô man tulos, sa ngapit na panahon. Sabi sa Filipo 4,13: “Kaya kun mahimo an gabós nin huli ki Cristo na nagpapakusóg sako.”

Binoót nin Dios na may mga kaibahan kita sa dalan. Pinadará ni Jesus an 72 na manduwá-duwá, pagirumdom na bakóng solong esfuerzo an misyon kundi tinawan kita nin mga pag-iriba sa paglakbay. Sinda an mga nagtatabang sato na magin maimbod sa misyon asin magtalubò sa pagtubód, paglaom, asin pagkamoot. Asin kun sa pagmisyon, marayô kita sa mga mahal sa buhay, dai man giraray kita masolo: kaiba ta si Cristo, na nanugà sato sa Mateo 28,20: “Ako danay na kaibahan nindo sagkod sa katapusan nin panahon.”

Ining misyon naghahagad kan satong bilog na isip, pusò, asin boot. Tinugon man sinda ni Jesus na dai magdará nin kadakul na gamit, ni makipagparakahuron sa mga nasasabatan sa dalan, kundi na paorogón sa gabos an misyon. Anuman na nakakaoláng iwalat, anuman na nakakatabang akoon. Dai magpilì kun saen mas marhay an estaran o kakanon, an mahalaga iyo an misyon. Sa pagbaklay asin pagtukdò, sa pagbulóng asin pagpalayas nin mga demonio, gibohon an mga ini susog sa misyon na ipahayag an pagdatóng kan Kahadean.

An kaogmahan sa misyon balaog nin Kagurangnan. Nag-urulî  an mga disipulos na maogma nin huli kan saindang experiencia sa misyon. Sabi sa Psalmo 100,2: “Maogmang maglingkod sa Kagurangnan!” Minsan siring, pigtamà ni Jesus an saindang pakasabot kan tunay na kaogmahan: bakô nin huli ta an mga espiritu nagpapasakop saindo, “kundi na an saindong mga ngaran nasusurat sa langit”. An Kahadean nin Dios an ginigikanan kan satong kaogmahan.

…

GIYA SA PAGHIRÁS SA SADÍT NA KOMUNIDAD O PAMILYA • Maghirás nin experiencia kun pàno mo nasasabuhay asin nahihirás sa kapwa an gracia nin pagsimba.

PASUNOD-SUNOD KAN WEEKLY SAKOP/FAMILY PRAYER-MEETING • Kumustahan/Pamiridbidan • Disposition to Prayer / Silence • Gathering Song • Opening Prayer • Gospel Reading • Reflection • Sharing • Scripture Response • Closing Prayer (Spontaneous and Our Father) • Closing Song

 

Si Jesu Cristo asin an Templo

Giya sa Prayer-Meeting nin mga Saradit na Komunidad nin Pagtubod (SAKOP) para sa semana kan Marso 7-13, 2021. Basahon an Evangelio gikan sa Juan 2,13-25 (Ikatolong Domingo nin Cuaresma).

Sa evangelio, garo ibang klaseng Jesus an pig-iistorya.  Garo bako Siya su pig-aawit na “O heart of Jesus, meek and mild”.  Nadagit Siya, nambadol gamit an binugkos na pisì, tinuwal an mga lamesa kan mga pararibay nin cuarta, asin pinaharale an mga paratinda kaiba an mga hayop na pigpapabakal ninda sa lugar kan Templo sa Jerusalem. Ano an mensahe kan istoryang ini?

Si Jesu Cristo an kapanoan kan Kasuratan. Bako sana na kan mahiling kan mga disipulos an ginibo ni Jesus narumduman ninda an profesía sa Psalmo 69,9: “An pagkamoot ko sa Saimong Templo minalaad siring sa kalayo”. Kundi pinapakarhay Niya an saláng pakasabot nin mga tawo sa kabòtan nin Dios sa Kasuratan.

Susog sa Ley ni Moises, maninigo na magdolot nin sacrificio para magpasalamat sa Kagurangnan asin maghagad nin kapatawadan. Alagad sa pag-agi nin panahon may mga saláng gawè an nadagdag sa tugon na ini, siring baga kan pagribay nin cuarta na dapat iatang sa Templo ta dai daa puede an ordinariong cuarta nin huli ta ini maatî. Sa negosyo nin pagribay may mga nangyayaring dayaan. O an pagpabakal sa laog kan Templo mismo nin mga hayop na maninigong iatang, na monopolyo kan poon nin mga kapadian.

Sa satong Simbahan man sa Pilipinas, dai pa nahaloy nagpaluwas nin pastoral letter an satong mga obispo sa CBCP, na sinda nanunugà na hahaleon na an sistemang arancel, o an bayad sa lambang pagcelebrar nin sacramento. Sinabi ninda na ini nakakaulang sa tamang pakasabot kan mga sacramento, asin nakakaulang sa mga dukha sa pag-ako kan mga ini. Kaya an tema para sa celebracion kan ika-500 na aniversario nin Cristianismo sa Pilipinas hale sa Mateo 10,8: “Nag-ako kamo nin daing bayad, kaya magtao man kamo nin daing bayad.” Padagos hanggang ngonian an pasabong kan Espiritu sa danay na pagpakarhay kan Simbahan.

Ano an kabòtan nin Dios sa pagdulot nin atang? An simbag sinabi na nin nagkapirang beses sa Psalmo asin nin mga profetas. Sabi sa Psalmo 51,16-17: “Dai mo minamàwot an mga sacrificio; maski magdulot ako nin tinutong na atang dai Mo mawiwilihan. O Dios, espiritung nagsusolsol an sakong atang; mapakumbaba asin nagsusolsol na puso dai mo isisikwal.”

Si Jesu Cristo an presencia nin Dios sa kinàban. Sa evangelio pigkumpara ni Jesus an Saiyang sadiri sa Templo. “Gabaa nindo an Templong ini asin papatindogon ko liwat  sa tolong aldaw.” Sabi sa Juan 2,21: “An Templong boot sabihon ni Jesus iyo an sadiri Niyang hawak.” Mahalaga an Templo sa Jerusalem para sa mga Judío nin huli ta ini an tanda o simbolo kan presencia nin Dios sa Saiyang pniling  banwaan. Sa laog kan Templo yaon an Arka nin Tipan, an tableta kun saen  nakasurat an mga  Tugon na tinao nin Dios mismo ki Moises. Alagad daing sinabi an tanda o simbolo kun an mismong Dios na nanitawo na an nasa tahaw ninda. Sayang nin huli ta Siya sinikwal ninda.

Kita man, inaako ta daw si Cristo sa bilog niatong isip asin puso? Natatàwan ta daw nin magkakanigong pagpahalaga an Saiyang presencia sa lambang tabernaculo sa mga simbahan niato? Namomòtan ta daw an Saiyang namomòtan? Naoongis daw kita sa mga bagay na Saiyang kinakaongisan? Nin huli ta minsan an satong mga kinakaongisan tanda kan satong mga pinapahalagahan asin namomòtan. Mag-ayon kita ki Cristo asin dai kita mawawara sa tamang dalan.

GIYA SA PAGHIRAS SA SADIT NA KOMUNIDAD O FAMILIA • Maghiras nin mga bagay na saimong kinakaongisan nin huli ta ini contra sa Cristianong pagtubod o katanosan. Ano an ginibo mo manungod kaini?

PASUNOD-SUNOD KAN WEEKLY SAKOP/FAMILY PRAYER-MEETING • Kumustahan/Pamiridbidan • Disposition to Prayer / Silence • Gathering Song • Opening Prayer • Gospel Reading • Reflection • Sharing • Scripture Response • Closing Prayer (Spontaneous and Our Father) • Closing Song

 

Si Cristo an Gapong Isinikwal

Giya sa Prayer-Meeting nin mga Saradit na Komunidad nin Pagtubod (SAKOP) para sa semana kan Oktubre 4-10, 2020. Basahon an Evangelio gikan sa Mateo 21, 33-43 (Ika-27 Domingo sa Ordinariong Panahon).

Sa evangelio pig-istoria ni Jesus an parabola kan mga maraot na tumatawo. An ubasan iyo an harong nin Israel. An kagsadiri iyo an mahal na Dios. An mga maraot na tumatawo iyo an mga pamayo nin banwaan asin kapadian na dai nagin maimbod sa saindang katongdan na atamanon an Israel. An mga surugoon iyo an mga profeta na pinadara nin Kagurangnan. Asin an aki kan kagsadiri, daing iba kundi si Jesu Cristo na nagprofesia kan Saiyang maabot na pagsakit asin pagkagadan sa kamot kan mga poon nin banwaan asin kapadian.

Sinikwal ninda si Jesus siring sa profesia kan gapong sinikwal nin mga paratugdok. Kaya hinale sainda an Kahadean asin itinao sa banwaan nin pagtubod na minukna ni Cristo, an Simbahan na pinatugmad ki Pedro asin nabubuhay sa Espiritu Santo.

Nalingawan kan mga kapadian asin kamagurangan sa banwaan an boot sabihon kan saindang pagigin Piniling Banwaan – bako kaomawan o kapangyarihan, kundi pagigin kasangkapan kan Kahadean sa kinaban. Alagad kun sinikwal ninda si Jesus kaidtong panahon, bako man imposible na kitang mga kabtang kan Saiyang Hawak sikwalon man si Cristo sa satong buhay.

Kun habo tang magtalikod sa kasalan, sinisikwal ta si Cristo. Kan si Jesus naglibot sa pagtukdo kan Kahadean ining sa Mateo 4,17 an pirming sinasabi Niya: “Magbakle na kamo huli ta harani na an Kahadean nin langit!” Boot nin Dios na an gabos maligtas asin makalaog sa saiyang Kahadean alagad ini nangangaipo man kan satong pag-ako kaiyan sa paagi enot kan satong pagbagong-buhay.

May patanid si Cristo sa Mateo 7,21: “Bako gabos na nagkukurahaw, ‘Kagurangnan, Kagurangnan’, makakalaog sa Kahadean nin langit kundi itong nag-ootob kan kabotan kan sakong Ama sa langit.”

Kun nagdudulag kita sa cruz nin sacrificio, sinisikwal ta si Cristo. Sa Lucas 9,23 ini an pighagad ni Jesus sa mga boot magin disipulo Niya: “lingawan an sadiri niyang buhay, magpasan kan saiyang cruz aroaldaw, asin magsunod sa Sako”.

An cruz na pinapapâsan sato bako an pagsakit na padusang-balik kan satong mga gibong sala, kundi an pagsunod sa kabotan nin Dios sa mga gibong marhay. Si San Pablo may hulit sa Filipos 4,8: “Panoa an saindong isip kan gabos na totoo, gabos na maninigong kamotan asin galangan, gabos na marahayon asin maninigong omawon.”

Kun liningawan ta an satong Cristianong mision, sinisikwal ta si Cristo. Ini an mision na winalat Niya sato sa Marcos 16,15: “Paduman kamo sa bilog na kinaban, ibalangibog an Marhay na Bareta sa gabos na tawo!” Sa mga nagkakampante na huli sa paghona na nagibo na ninda an saindang obligacion espiritual o na igwa man sinda nin mga devocion, girumdomon na kita inapod ni Cristo bako sana sa pagsimba kundi na magin Simbahan. Bilang Simbahan inaapod kita na magtalubo sa pagtubod na bakong pansadiri kundi nakahiras sa mision nin kaligtasan nin kinaban.

Sabi sa Roma 14,7: “Daing siisay man na nabubuhay para sa sadiri lamang, daing siisay man na nagagadan para sa sadiri lamang.” Mabuhay asin magadan, kita para sa Kagurangnan asin sa Saiyang kabotan.

 

GIYA SA PAGHIRAS SA SADIT NA KOMUNIDAD O FAMILIA • Maghiras nin experiencia kun pano ta nasikwal si Cristo sa paagi kan satong mga salang gibo asin kun pano kita nakabalik Saiya.

PASUNOD-SUNOD KAN WEEKLY SAKOP/FAMILY PRAYER-MEETING • Kumustahan/Pamiridbidan • Disposition to Prayer / Silence • Gathering Song • Opening Prayer • Gospel Reading • Reflection • Sharing • Scripture Response • Closing Prayer (Spontaneous and Our Father) • Closing Song

An Mga Llave kan Kahadean

Siguro nadangog ta na an paghona o sabi-sabi na dai na daa kaipuhan an Simbahan o religion tanganing makaligtas. An dapat sana daa na may relationship kita ki Jesus asin akoon ta Siya bilang “personal Lord and Savior”. Kaya su iba, sinda daa “spiritual” pero bako "religious". May mga nagsasabi man na tanganing mapatawad asin maligtas, dai na kaipuhan magkumpisal sa padi, kundi magdiretso na sa Dios.  

Ining pagbasa hale sa Mateo 16,13-20, minalinaw kaining mga salang paghona sa pagtubod. Enot, tuyong tinogdas ni Jesu Cristo an Simbahan bilang paagi nin kaligtasan. Ikaduwa, may mga inapod Siya tanganing mamayo sa Simbahan, an Saiyang mga Apostoles, asin an lider ninda si Simon Pedro, “an gapo na patugmadan kan Simbahan”. Poon kaidto sagkod ngonian ki Papa Francisco, danay na pinapamayohan an Simbahan kan mga kasalihid ni San Pedro asin kan mga Apostoles. An apod kaini “apostolic succession”. Ikatolo, itinao ki Pedro an mga “llave kan Kahadean nin langit”.

Ano ining mga llave kan Kahadean? Susog sa Catechism of the Catholic Church (551-553), ini an “autoridad nin paggobierno sa harong nin Dios, an Simbahan”. Inotro pa ni Cristo ining mandato Niya ki Pedro kan sinabihan Niya ini sa Juan 21,15-17: “pakakana an Sakong mga karnero”. Kaiba kaini an kapangyarihan  nin “pagbugkos asin paghubad”,  na boot sabihon: an pagpatawad nin mga kasalan, an pagtukdo nin tamang doctrina, asin pagpasunod nin disiplina sa Simbahan.

Pagpatawad nin Kasalan. Sinabi ni Cristo sa Juan 20,23: “An kiisay man na kasalan na saindong patawadon, napapatawad; an kiisay man na kasalan na dai nindo patawadon, dai napapatawad.”

Pagpasunod nin Disiplina. Halimbawa kaini an mga Tugon nin Simbahan (Commandments of the Church): an (1) pagpabanal kan Domingo asin mga Banal na Aldaw nin obligacion sa pagsimba asin pagpahingalo; (2) pag-ayuno asin abstinencia sa mga aldaw na itinalaan; (3) pagkumpisal minsan sarong vez sa taon; (4) pagcomunon minsan sarong vez sa taon, lalo na sa panahon nin Pasko nin Pagkabuhay; (5) pagsuporta sa mga pangangaipo kan Simbahan; asin (6) pagsunod sa mga tugon kan Simbahan manungod sa kasal.

Pagtukdo nin Doctrina. Marhay balikan an pagpoon kan istorya kun saen hinapot ni Jesus an Saiyang mga disipulos kun siisay Siya sa paghona nin mga tawo asin ninda. Kan nagsimbag si Simon Pedro nin tama – “Ika an Mesias, an Aki kan Dios na buhay” – inomaw Siya ni  Jesus asin sinabihan na mismong an Ama an nagtao saiya kan kadunongan na iyan, dangan itinao an kapangyarihan kan mga llave kan Kahadean.

Sabi ni San Pablo sa 1 Timoteo 2,4: “mawot nin Dios na an gabos makaligtas saka makamidbid kan katotoohan”. An satong kaligtasan nakapatugmad sa tamang pagkamidbid kun siisay an Dios na satong sinasamba asin kun ano an Saiyang kabotan. An kapangyarihan kan mga llave kan Kahadean iyo an mandato na danay asin sagkod pa man na ipamidbid an Katotoohan ni Jesu Cristo asin kan Saiyang Evangelio, asin atamanon asin pamayohan an Simbahan na Ina asin Maestra (Mater et Magistra) nin katawohan, orog na nin mga disipulos ni Cristo.

 

GIYA SA PAGHIRAS SA SADIT NA KOMUNIDAD O FAMILIA • Maghiras kan saimong pinakamemorable o importanteng experiencia nin pagigin miembro kan Simbahan. Nata mahalaga ini saimo?

Giya sa Prayer-Meeting nin mga Saradit na Komunidad nin Pagtubod (SAKOP) para sa semana kan Agosto 23-30, 2020. Basahon an Evangelio gikan sa Mateo 16,13-20 (Ika-21 Domingo sa Ordinariong Panahon).

 

I Love This Church

In the course of a half century, I have seen more Christian corruption than you have read of. I have tasted it. I have been reasonably corrupt myself.

And yet, I love this church, this living, pulsing, sinning people of God with a crucifying passion. Why?

For all the Christian hate, I experience here a community of love.

For all the institutional idiocy, I find here a tradition of reason.

For all the individual repressions, I breathe here an air of freedom.

For all the fear of sex, I discover here the redemption of my body.

In an age so inhuman, I touch here tears of compassion.

In a world so grim and humorless, I share here rich joy and earthy laughter.

In the midst of death, I hear an incomparable stress on life.

For all the apparent absence of God, I sense here the real presence of Christ.

Walter Burghardt, S.J.