Magsayuma sa Sadiri, Magpasan kan Cruz

 

Giya sa Prayer-Meeting nin mga Saradít na Komunidad nin Pagtubód (SAKOP) para sa semana kan Septiembre 7-13, 2025. Basahon an Evangelio gikan sa Lucas 14,25-334 (Ika-23 na Domingo sa Ordinariong Panahon - C).

…

Sa Evangelio an satóng Kagurangnan Jesu Cristo nagtukdô kun anó an dapat gibohon kun boót magin disipulo Niyá. Enot, iyó an magtukaw asín magkwenta – siring sa mga parabola kan pagtugdok nin torre asín hadeng boót makiguerra. Kun kitá may mahalagáng desisyon o kasunduan, kaipohan ngônang timbangón ta an mga hinahagad satô asín an pakinabang ta kainí.

An pagtubód na Cristiano makatotoohan asín nakagamót sa realidad.

Si Cristo nagsabi sa Juán 8,32: “Mamimidbid nindo an katotoohan asín itatalingkas kamó kan katotoohan.” Asín an katotoohan iyó iní: na tanganing maakò ta an kaligtasan asín búhay na tinátaó nin Diós, kaipohan an satóng pagtalikod sa kasâlan, pagsayuma sa sadiri, asín pagpâsan kan sadiring cruz.

Sa ibóng na lado, an tentación nagpapadagka sa paagi nin kaputikan asín mga panugáng daí man maóotób. Kayâ angay iníng Evangelio sa pagpoón kan pagcelebrar kan satóng Simbahan kan Season of Creation. Si Papa Francisco, sa saiyang mga surat na Laudato Si’ asín Laudate Deum, kinondenár an mga saláng kaisipán na nagdulot kan climate emergency: an kultura nin basura, daíng patód na consumerismo, “technocratic paradigm” na pig-eenot an ganansya sa negosyo maski nakákaraót kan kapalibotan, asín ibá pa.

An pagigin disipulo ni Cristo naghahagad kan gabós na yaon sa satô.

An itinátaó satô nin Diós bakô basang o sadít sanáng bagay, kundî an Saiyang Kahadean, an kapanoan kan Saiyang búhay. Kayâ nasabi ni Jesús sa Lucas 14,33: “An siísay man saindo na daí magbutás sa gabós niyáng rogaring, daí sukat magi Kong disipulo.”

An saróng dakulang halimbawa kainíng daí pagbutás sa kinâbanon na kayamanan iyó an mainit na baretà sa ngonian dapít sa kurapsyon sa flood control, kayâ maski bilyones an budget asín rinibo an mga proyekto, pirmi man giraray may darakulang pagbahâ.

Sa Surat Pastorál kan satóng obispo dapít sa Season of Creation, “An mga Dukhâ an Nagbabayad kan Halagá kan Kurapsyon,” sinabi ni Bishop Joel Baylon: “An siring na korapsyon bakô sanáng saróng krimen laban sa gobyerno; iní saróng kasâlan laban sa Diós asín sa gabós na tawo. An lambang hinâbon na piso, kakanon na isinayuma sa tawong nagugutom; an lambang ghost project, eerokan na isinayuma sa tawong mayò nin harong; an lambang sapoteng pagtugot, saróng sentensyang-kagadanan sa tugang sa máabót na bagyo.”

An Diós enoton asín paorogón sa gabós.

Sabi ni Jesús sa Lucas 14,26-27: “An nagdodolok Sakô na daí ikinakaongís an sadiri Niyáng amâ, asín inâ, agóm asín mga akî, mga tugang, patí an kalág niyá man saná, daí sukat magi kong disipulo. An siisay man dai magpâsan kan sadiri niyáng cruz digdi sa hudyan ko, daí magigi kong disipulo.”

An katakód na eskandalo kan mga akì kainíng mga kurakot na contractor asín opisyales kan gobyerno na nagpapasali kan saindang yaman sa social media, iyó nanggad an tandâ kan pagpaoróg kan pamilya asín paglingáw sa Diós. Bakô man na daí ta na kamòtan an satóng pamilya o pabayaan an saindang pangangaipo, kundî na kamòtan ta an Diós oróg sa gabós, Siyá na kagtaó kan satóng mga namomòtan asín kaogmahan.

…

GIYA SA PAGHIRÁS | Maghirás nin experiencia nin pagpasan kan saimong cruz: pwedeng huli sa kurapsyon o salang gibo nin iba, o huli sa pagpaorog mo sa Diós bâgo an gabós. | GIYA SA PAGHIRÔ | Sa Season of Creation, anó an mga pwedeng gibohon kan saindong grupo para sa pangataman kan kapalibotan asín gabos na linalang?

PASUNÓD-SUNÓD KAN WEEKLY SAKOP/FAMILY PRAYER-MEETING | Kumustahan / Pamiridbidan • Disposition to Prayer / Silence • Gathering Song • Opening Prayer • Bible Reading • Reflection Preaching • Small Group Sharing • Prayers of the People • Call to Action • Closing Prayer (Spontaneous and Our Father) • Closing Song

 

Waste Colonialism Beware

 

Recently I have seen this infographic circulating on social media. While it may serve its purpose to inform and call to action, it is also misleading. The Philippines does throw an alarming volume of plastic into rivers and seas but by no means the biggest plastic polluter to the world's waters.

Ocean Conservancy, the NGO that published the 2015 report that purportedly found five Asian countries topping the list of the world's worst plastic polluters, has since issued a retraction and apology. Critics point out that the report was a case of "waste colonialism", which creates a false narrative that puts more blame on end user populations in developing countries as mainly responsible for the extent of plastic pollution in the world, while downplaying the overproduction of plastic and exportation of plastic wastes by big business from developed countries.

Here's a link: https://www.theguardian.com/.../ocean-conservancy-ngo...

Nevertheless, the battle to stem plastic pollution continues, beginning with personal lifestyle changes, corporate social and ecological accountability, and public policy reforms especially in banning single use plastics and curbing plastic dependence with more sustainable practices and alternatives.

Here's a more accurate infographic.

 

Magdangog sa Agrangay nin Kinaban asin Dukha

 

Giya sa Prayer-Meeting nin mga Saradít na Komunidad nin Pagtubód (SAKOP) para sa semana kan Septiembre 8-14, 2024. Basahon an Evangelio gikan sa Marcos 7,31-37 (Ika-23 na Domingo sa Ordinariong Panahon - B).

…

Sa Evangelio pig-istorya an milagrosong pagbulóng ni Jesu Cristo kan saróng lalaking bungóg asín púla. Anó an mensahe sato kan istoryang iní?

Magtubód kita ki Cristo.

An milagro nagpapahayag kan kapangyarihan ni Cristo na magbulóng nin mga helang asín kanînan. Iníng kapangyarihan nagpapahayag kan Saiyang pagka-Diós. Pigprofesía sa Isaías 35,5-6 na sa pagdatóng nin Diós “an mga butá makakahilíng, an mga bungóg makakadangóg, an mga piláy maglulukso siring sa osá, asín an mga púla mag-aarawit sa kaogmahan”. Kan nakalakóp sa mga banwaan an istorya kan milagrong iní, dakúl an nagsabi: “Maraháy an gabós Niyang gibo, an bungóg pinapadangóg asín an púla pinapatarám.”

Magdangóg kita sa Saiyang Espiritu.

An pagbukás nin talinga nagdádará nin husay na pagdangóg sa tawong binulóng. Kitang mga may pandangóg inaapód bakô na mag-akò saná nin anoman na tanóg o ribók sa kapalibotán, kundî na hanapon an mga tataramon na makahulugán, lalò na an tingog kan Espiritu ni Cristo. Iní makukua niato pag tinatàwan ta nin panahón an pagpamîbî asín pag-adal sa Banal na Kasuratán asín katukdoán kan Simbahan.

Magsimbag sa agrangay nin kinâban asín mga dukhâ.

Segun ki Papa Francisco, sa saiyang Surat Enciclicál na Laudato Si’, sa panahón ngonian madádangóg ta man an Espiritu sa “agrangay nin kinâban asín agrangay nin mga dukhâ”. Sa paglaóg niato sa Panahón nin Paglaláng (Season of Creation), na satong sine-celebrár bilang Simbahan poón Septiembre 1 hanggang Octubre 4, fiesta ni San Francisco de Asis, hinanyogón ta an Espiritu na nangangapodan na maghidalî kita atamanon asín pakarhayon an kinâban na estaran niato gabós, asín magmangno sa kapwang nangangaipo.

Magbâgo kita dapít sa satong relasyon sa kapwa, sa kapalibotan, asín sa gabós na linaláng.

“Ecological Conversion” an apód kainí ni Papa Francisco, na an boót sabihon: “an bunga kan satong pagkamidbid ki Cristo nahíhilíng dapat sa satong paki-relasyon sa kinâban sa palibot niato” (Laudato Si’ 217). Ano an mga kaipuhan bâgohón sa satong kaisipan asín mga gibo?

Bâgohon ta an kaisipan na kita kagsakop asín kagsadiri kan kinâban, asín akoon an katongdan bilang paraataman kan gabós na linaláng.

Kan sinubol nin Diós an katawohan sa Genesis 1,28, na “panoón asín sakopon an dagâ, dangan maghadè sa gabós na linalang” bakô iní pagtugot nin Diós na gibohon ta sa kapalibotan an anoman na gusto ta, kundî na pakinâbangan ta iní para sa satong karahayan, alagad daí pag-abusohon asín uboson, kundî atamanon nin marhay, maghirás sa kapwang nangangaipo, asín magtadâ asín mag-andam para sa mga maabot pang kapag-arakian. An Diós an kaglaláng asín kagsadiri nin kinâban, kita mga paraataman asín katiwalà kan biyayang iní.

Haleon ta na an “kultura nin basura” asín padanayon an kultura nin comunión.

Sa Laudato Si’ nagkapirang beses naonabihan ni Papa Francisco iníng “kultura nin basura” (throwaway culture). An mga tandâ kainí iyó an kawâran nin pagpahalagá sa karahayan nin kagabsan, sa dignidad nin gabós na linaláng, asín sa kapwa – lalò na idtong mga daí na nahihilngan nin “pakinâbang”. An kaipuhan pakusogón iyó an kultura nin comunión na minimidbid an interconnection nin gabós sa Diós asín sa lambang sarô, asín pinapahalagahan an dignidad nin gabós na linaláng asín derechos nin mga tawo, lalò na an mga dukhâ na nagtitios nin huli sa mga calamidád na dará nin nagbabâgong klima asín pag-init nin kinâban.

…

GIYA SA PAGHIRÁS SA SADÍT NA KOMUNIDAD O PAMILYA | Anó an nadádangóg mong “agrangay nin kinâban asín nin mga dukhâ” ngonian na panahón?  Anó an saimong simbag sa mga agrangay ninda?

PASUNÓD-SUNÓD KAN WEEKLY SAKOP/FAMILY PRAYER-MEETING | Kumustahan/Pamiridbidan • Disposition to Prayer / Silence • Gathering Song • Opening Prayer • Gospel Reading • Reflection • Sharing • Scripture Response • Prayers of the People • Closing Prayer • (Spontaneous and Our Father) • Closing Song

Magdangog sa Agrangay nin Kinaban asin Dukha

Giya sa Prayer-Meeting nin mga Saradit na Komunidad nin Pagtubod (SAKOP) para sa semana kan Setyembre 5-11, 2021. Basahon an Evangelio gikan sa Marcos 7,31-37 (Ika-23 na Domingo sa Ordinariong Panahon - B ).

…

Sa evangelio pig-istorya an milagrosong pagbulong ni Jesu Cristo kan sarong lalaking bungóg asin púla. Ano an mensahe sato kan istoryang ini, lalo na sa paglaog niato sa Panahon nin Paglalang (Season of Creation) na satong sine-celebrar bilang Simbahan poon Setyembre 1 hanggang Oktubre 4, fiesta ni San Francisco de Asis?

1. Magtubod kita ki Cristo. An milagro tanda kan kapangyarihan ni Cristo bako sana na magbulong nin mga helang kundi magtao nin bagong buhay. Ini tanda kan Saiyang pagka-Dios. An istorya kan milagrong ini nakalakop sa dakul na banwaan, sabi ninda: “An gabos ginibo Niyang marhay, an mga bungog nakakadangog asin an mga pula nakakataram.”

Sa Isaias 35,5-6, pigpropesiya na sa pagdatong nin Dios “an mga butá makakahiling, an mga bungóg makakadangog, an mga pilay makakalukso, asin an mga púla makakaawit sa kaogmahan”.

2. Magdangog kita sa Saiyang Espiritu. An pagbukas nin talinga nagdadara nin husay na pagdangog sa tawong binulóng. Kitang mga may pandangog inaapod bako na mag-ako sana nin anuman na tanog o ribok sa kapalibotan, kundi na hanapon an mga tataramon na makahulugan, an tingog kan Espiritu ni Cristo. Sabi ni San Pablo sa Roma 10,17: “An pagtubod bunga kan pagdangog sa mensahe, an mensahe nadadangog nin huli sa tataramon ni Cristo.” Ini makukua niato pag tinatàwan ta nin panahon an pagpamibi asin pag-adal sa mga Kasuratan asin katukdoan kan Simbahan.

Segun ki Papa Francisco, sa saiyang Surat Encyclical na Laudato Si’, sa panahon ngonian madadangog ta man an Espiritu sa “agrangay nin kinaban asin agrangay nin mga dukha”. An Espiritu nangangapodan na maghidali kita sa pag-ataman sa kinaban na estaran niato gabos, asin magmangno sa kapwang nangangaipo lalo na idtong nagtitios nin huli sa mga calamidad na dara nin nagbabagong clima asin pag-init nin kinaban.

3. Magbalangibog kan Marhay na Bareta. An dila na may kakayahan magtaram, may katongdan na dai magsilensyo sa hampang nin injusticia asin karâtan, kundi na magbalangibog kan Marhay na Bareta. Sa Talinhaga 31,8-9, pinapagirumdom kita na “Magpahayag para sa mga tawong dai nakakapahayag kan saindang sadiri. Ipakilaban an derechos kan gabos na dai kayang makilaban. Magpahayag para sainda asin maghukom nin matanos. Ipakilaban an derechos kan dukha asin kan mayong sukat.”

May kasabihan na pigsasabing hale ki San Francisco de Asis: “Magbalangibog kan Marhay na Bareta sa gabos na panahon, minsan maggamit nin mga tataramon.” Boot sabihon, sa kadaklan na beses an pagsaksi sa gibo asin buhay an pinakamarhay na paagi nin evangelizacion.

Sabi sa Santiago 2,1, “kun kita may pagtubod ki Jesu Cristo, akoon ta an gabos na tawo nin daing pinapalaen.” Gabos na tawo mahalaga, gabos na buhay sa kinaban marhay sa mata nin Dios na Kaglalang. An kabaliktadan kaini iyo an pig-aapod ni Papa Francisco sa Laudato Si’ na “kultura nin basura” (throwaway culture) na daing pagpahalaga sa karahayan nin kagabsan asin kalinigan nin kapalibotan; na kun pighohonà an sarong bagay (minsan pati tawo) dai na nin pakinabang, basta na sana tinatapok siring sa basura na nakakaatî sa kinaban.

Danay kitang magdolok ki Jesu Cristo satong Kagurangnan, na nagtaong pandangog sa bungóg asin boses sa púla, tanganing kita man danay na makadangog kan Saiyang tingog asin an satong buhay magin saksi sa Saiyang Marhay na Bareta.

…

GIYA SA PAGHIRAS SA SADIT NA KOMUNIDAD • Kun nadadangog mo an “agrangay kan kinaban asin agrangay nin mga dukha” ngonian, ano an sinasabi ninda saimo?  Ano an puede mong maginibo?

PASUNOD-SUNOD KAN WEEKLY SAKOP/FAMILY PRAYER-MEETING • Kumustahan/Pamiridbidan • Disposition to Prayer / Silence • Gathering Song • Opening Prayer • Gospel Reading • Reflection • Sharing • Scripture Response • Closing Prayer (Spontaneous and Our Father) • Closing Song