Madya Kamo Gabos na Napapagal

 

Giya sa Prayer-Meeting nin mga Saradít na Komunidad nin Pagtubód (SAKOP) para sa semana kan Noviembre 2-8, 2025. Basahon an Evangelio gikan sa Mateo 11,25-30 (Pagromdom kan Gabós na Gadán na Paratubod).

…

Ngonian na taón an Aldaw kan mga Gadán o Fiesta kan Pagromdom kan Gabós na Gadán na Paratubod sinecelebrar sa aldaw na Domingo. Sa dakúl na mga lugár, an pagpamîbî sa mga namomòtan niatong gadán pinapadagos pa nganì sa enterong Noviembre.

Marhay man iníng panahón para paghoróp-horopan an mga Cristianong katukdoán dapít sa kagadanan, purgatorio, asín pagpamîbî para sa mga gadán.

Kagadanan

Sabi ni San Pablo sa Roma 5,12: “luminakóp sa gabós na tawo an kagadanan kawasà nagkasalà an gabós.” An kagadanan bakô parte sa orihinál na plano nin Diós kundî consequencia nin kasâlan. Alagad huli sa Misterio Pascual – an pagsakit, pagkagadán, asín pagkabuhay-liwát – kan satóng Kagurangnan Jesu Cristo, nabâgo an kahulugán kan kagadanan.

Sa mga maimbod Saiya, bakô na padusa an kagadanan kundî kapahingaloan. Sabi Niyá sa Mateo 11,28: “Madya kamó Sakô, gabós na napápagál asín nagagabatan, asín tatàwan Ko kamó nin kapahingaloan.”

Dangan an pagkatakot sa daíng kasigurohán na kawâran sinalidahan Niyá nin panugáng paglaom. Nagtukdô si San Pablo sa Roma 6,4: “Kun kitá binonyagán sa kagadanan ni Cristo Jesús, ilinubóng kitá sa kaibahan Niyá. Kayâ siring na si Cristo binuhay-liwát sa mga gadán, sa kamurawayan kan Amâ, kitá man mabubuhay-liwát.”

Purgatorio

Pag kitá magadán, mahampang kitá sa Particulár na Paghukóm na an hatol na padumanan: langit, o impierno, o purgatorio. An purgatorio bakô padusa kundî siring sa pag-agi sa kalayo, susog ki San Pablo sa 1 Corinto 3,15, na nagbabalô asín naglilinig.

Kontrobersyal an doctrina kan purgatorio para sa dakúl na bakóng Catolico, alagad an Simbahan na tinogdas ni Cristo nagtutukdô (CCC 1030): “An gabós na nagadán sa gracia asín pakipagkatood nin Diós, alagad bakô pang bolanos na malinig, sigurado na nanggad an saindang kaligtasan na daíng kasagkoran; alagad pagkagadán maagi nin paglinig tanganing makamtan an kabanalan na kaipohan tanganing makalaóg sa kaogmahan nin langit.” Huli ta susog sa Kapahayagán 21,27: “mayong anoman na maatî na makákalaóg sa banál na ciudad, ni an mga naggigibo nin karâtan o nagtátarám nin kaputikan.”

Pagpamîbî para sa mga Gadán

Kaidto pa man an mga Cristiano nagdodolot na nin mga atang asín pamîbî para sa mga gadán. Sa Lumang Tipan, sa 2 Macabeo 12,45-46, pig-istorya na si Judas Macabeo nagdolot para sa mga nagkagaradán nindang pag-iriba: “Huli kan saiyang pusog saka diósnon na prinsipyo na an gabós na tawong maimbod sa Diós mag-aakò nin dakulang premio, kayâ ginibo niyá an pagbabayad para sa kasâlan kan mga nagadán tanganing mapatawad an saindang kasâlan.”

Susog sa Katekismo (CCC 1032): “An Simbahan dinádará an mga gadán sa pagkaherak nin Diós asín nagdodolot kan saiyang mga pamîbî, lalò na an banál na sacrificio kan Eucaristía, tanganing, nalinigan, makamtan ninda an mabalaog na pagkáhilíng sa Diós.”

Alagad bakô saná kitáng Simbahan digdi sa dagâ (Ecclesia Militans) an namimîbî para sa mga gadán sa purgatorio (Ecclesia Penitens), kundî sinda man asín an katiriponan nin mga banál sa langit (Ecclesia Triumphans) namimîbî asín naghahagad kan gracia nin Diós para satô sa Paropakinabang nin mga Santos.

…

GIYA SA PAGHIRÁS | Maghirás kan tradisyon kan saindong pamilya sa Todos los Santos, sa Aldaw nin mga Gadán, asín sa pagpamîbî para sa saindong mga gadán. | GIYA SA PAGHIRÔ | Bilang saróng komunidad/pamilya magkasararô na mag-devocion o magpamîbî para sa mga gadán ngonian na bulan kan Noviembre.

PASUNÓD-SUNÓD KAN WEEKLY SAKOP/FAMILY PRAYER-MEETING | Kumustahan / Pamiridbidan • Disposition to Prayer / Silence • Gathering Song • Opening Prayer • Bible Reading • Reflection Preaching • Small Group Sharing • Prayers of the People • Call to Action • Closing Prayer (Spontaneous and Our Father) • Closing Song

The True Origin and Meaning of Undas

The twin feasts of All Saints Day and All Souls Day are popularly known in the Tagalog regions as Undas. With constant mainstream media usage of the word, many people in other areas of the Philippines have come to adopt Undas to refer to these feasts as well.

But what does it mean? What is its origin? Somebody on social media came up with an acronym: “Unos Dias de las Almas y de los Santos”, and it even went viral. Unfortunately, it is a hoax. No such “forgotten Spanish acronym” exists on any literature from the Spanish period.

Just recently, Father Denis S. Surban – who taught us sacred music at Mater Salutis College Seminary in Daraga, Albay, and now does research on Philippine Church history, especially about his beloved Catanduanes – posted a series of comments on my Facebook post on the topic. His comments may have just solved the mystery of Undas, with evidence to prove it.

He found this interesting entry on Rosalio Serrano’s Diccionario de Términos Comunes Tagalo-Castellano, published in 1854: “Ondás. Honras. – Ipag-ondás mo ang iyong ama. Has honras por tu padre.”

So Undas comes from the Spanish verb honrar, which means to honor, as in to honor the dead. It is conjugated in the second person, present tense, as honras.

Then he found another entry, this time from the Diccionario Hispano-Tagalog by Pedro Serrano y Laktaw (Rosalio Serrano’s son), published in 1889: “HONRA… pl. Misang patay.”

The plural form of the noun Honra, which is Honras, specifically refers to the Mass for the Dead, which could mean either the Funeral Mass or the Mass celebrated on All Souls Day. In Spanish, funeral rites is translated as honras funebres, and funeral honors, honras funerales.

Does this mean that the mystery has been solved? If so, Undas originally refers to the Mass for the Dead on All Souls Day. Over time it has come to mean the feast of All Souls Day itself, and then later the twin feasts on November 1 (Dia de Todos los Santos) and 2 (Dia de los Muertos).